Majeed Saeeyan is kunstenaar en ondernemer, geboren in Iran. Samen met zijn vrouw Connie Fransz geeft hij vorm aan The Home of Creation, waar kunst, dagbesteding en persoonlijke ontwikkeling samenkomen. Zijn overtuiging: niet de beperking, maar de mens staat centraal.
Q Wie is Majeed Saeeyan, als kunstenaar, ondernemer en mens?
A Ik ben in Iran geboren en heb mijn geboorteland op mijn achttiende verlaten. Sindsdien heb ik in verschillende werelden geleefd, zowel letterlijk als figuurlijk.
Die ervaringen hebben mij gevormd als mens en als kunstenaar. Ik heb geleerd dat vrijheid, menselijke waardigheid en de mogelijkheid om jezelf te ontwikkelen niet vanzelfsprekend zijn.
Als kunstenaar probeer ik mijn ervaringen, gedachten en vragen over de mens en de wereld zichtbaar te maken. Mijn werk beweegt zich tussen realisme en surrealisme, waarbij maatschappelijke en filosofische thema’s een belangrijke rol spelen.
Als ondernemer werk ik samen met mijn partner Connie binnen The Home of Creation, waar we kunst en persoonlijke ontwikkeling samenbrengen.
Maar boven alles zie ik mezelf als een mens die blijft zoeken, leren en vragen stellen. Ik geloof niet dat een mens ooit helemaal klaar is met zijn ontwikkeling.
Q Wat betekent kunst voor jou, en wanneer wist je dat je niet alleen wilde creëren, maar er ook mee wilde ondernemen?
A Kunst is voor mij geen luxeproduct. Het is een manier om de wereld te begrijpen en mezelf uit te drukken.
Sommige gedachten en gevoelens zijn moeilijk in woorden te vatten. Kunst geeft mij de vrijheid om die toch zichtbaar te maken.
Ik ben nooit kunstenaar geworden met de bedoeling om ondernemer te zijn. Het kunstenaarschap kwam voort uit een innerlijke behoefte om te creëren.
Het ondernemerschap is later ontstaan, omdat ik de praktische voorwaarden moest scheppen om mijn werk voort te kunnen zetten.
Ik heb altijd gevonden dat kunst haar autonomie moet behouden. Economische belangen mogen niet bepalen wat ik als kunstenaar maak.
Geld verdienen is noodzakelijk om te kunnen leven, maar voor mij is het geen maatstaf voor de artistieke waarde van een kunstwerk.
Q Waar raakt het thema ‘The Luxury of Less’ jouw leven en kunstenaarschap?
A Ik vind het een interessante gedachte dat minder soms juist meer kan betekenen.
We leven in een samenleving waarin succes vaak wordt afgemeten aan bezit, inkomen en maatschappelijke status. Maar ik vraag me af of die zaken werkelijk bepalen hoe rijk een mens is.
Toen ik op jonge leeftijd mijn geboorteland verliet, moest ik veel achterlaten. Daardoor heb ik ervaren dat bezit tijdelijk kan zijn, terwijl herinneringen, kennis en menselijke ervaringen een leven lang met je meegaan.
Ook in mijn kunst herken ik dit principe. Een kunstwerk hoeft niet ingewikkeld of vol details te zijn om een krachtige boodschap over te brengen.
Soms kan één eenvoudige vorm, een stilte of een leeg vlak meer zeggen dan een overvloed aan beelden.
Voor mij betekent The Luxury of Less vooral dat je leert onderscheiden wat werkelijk waardevol is en wat alleen maar ruimte inneemt in je leven.
Q Je onderneemt samen met je vrouw Connie Fransz. Wat maakt jullie samenwerking sterk?
A Connie en ik hebben ieder onze eigen kwaliteiten en verantwoordelijkheden, maar delen een belangrijke overtuiging: ieder mens verdient respect, aandacht en de mogelijkheid om zich te ontwikkelen.
Onze samenwerking is gebaseerd op vertrouwen, betrokkenheid en een gezamenlijke visie.
We kijken niet uitsluitend naar wat iemand niet kan, maar vooral naar de mogelijkheden die iemand wel heeft.
Natuurlijk brengt samenwerken ook verschillen van inzicht met zich mee. Maar juist door naar elkaar te luisteren en elkaar aan te vullen, kunnen we verder komen.
Ik denk dat onze kracht ligt in de combinatie van menselijke betrokkenheid, creativiteit en verantwoordelijkheid.
Q Wat was jullie drijfveer om juist in de zorg en dagbesteding te ondernemen?
A Voor mij is kunst altijd verbonden geweest met menselijke ontwikkeling.
In mijn werk met mensen met een verstandelijke beperking, autisme of andere ondersteuningsbehoeften ontdekte ik hoe belangrijk het is dat mensen de ruimte krijgen om hun eigen mogelijkheden te onderzoeken.
In de samenleving worden mensen vaak beoordeeld op hun productiviteit, opleiding of economische bijdrage.
Maar wat gebeurt er met mensen die niet aan die verwachtingen kunnen voldoen?
Zijn zij daardoor minder waardevol?
Voor mij is het antwoord vanzelfsprekend nee.
Met The Home of Creation willen we een omgeving bieden waarin mensen niet voortdurend worden geconfronteerd met hun beperkingen, maar juist worden aangemoedigd om hun mogelijkheden te ontdekken.
Niet de beperking, maar de mens staat centraal.
Q Welke rol spelen creativiteit en kunst binnen de dagbesteding, en wat zie je daardoor bij mensen ontstaan?
A Creativiteit is bij ons geen bezigheid om alleen maar de tijd te vullen.
Het is een middel voor persoonlijke ontwikkeling, zelfonderzoek en het ontdekken van mogelijkheden.
Wanneer iemand begint met schilderen of beeldhouwen, gaat het niet alleen om het uiteindelijke kunstwerk.
Tijdens het creatieve proces leert iemand keuzes maken, problemen oplossen, omgaan met teleurstellingen en vertrouwen ontwikkelen in zijn eigen mogelijkheden.
Soms ontstaat er een prachtig kunstwerk. Soms is het resultaat artistiek minder bijzonder.
Maar dat betekent niet dat het proces minder waardevol is geweest.
Iemand kan tijdens het maken van een werk ontdekken dat hij meer kan dan hij ooit had gedacht.
De grootste waarde ligt soms niet in het kunstwerk dat ontstaat, maar in de mens die zich tijdens het maken ontwikkelt.
Q Wat heeft het werken met deelnemers jou geleerd over waarde, waardigheid en wat iemand werkelijk nodig heeft?
A Het heeft mij vooral geleerd hoe belangrijk het is om mensen zonder vooroordelen tegemoet te treden.
We zijn als samenleving gewend om mensen in categorieën onder te brengen. We kijken naar diagnoses, beperkingen, prestaties en maatschappelijke posities.
Maar achter iedere categorie bevindt zich een mens met gevoelens, verlangens, mogelijkheden en een eigen geschiedenis.
Ik heb geleerd dat iemand niet voortdurend geholpen hoeft te worden door alles voor hem te doen.
Soms is het veel belangrijker om iemand de tijd, het vertrouwen en de ruimte te geven om zelf iets te ontdekken.
Menselijke waardigheid ontstaat niet doordat iemand succesvol is of veel bezit.
Waardigheid is geen beloning voor prestaties. Het is iets wat ieder mens vanaf zijn geboorte toekomt.
Q Kunst vraagt vrijheid, terwijl zorgondernemerschap structuur en verantwoordelijkheid vraagt. Hoe breng je die twee werelden in balans?
A Dat is inderdaad een uitdaging.
Als kunstenaar wil ik vrij kunnen denken, experimenteren en soms bewust bestaande regels ter discussie stellen.
Binnen de zorg heb je juist te maken met verantwoordelijkheden, afspraken, veiligheid en continuïteit.
Maar ik zie die twee werelden niet noodzakelijk als tegenstellingen.
Structuur kan juist de voorwaarden scheppen waarbinnen vrijheid mogelijk wordt.
Wanneer iemand zich veilig en gerespecteerd voelt, ontstaat er ruimte om te experimenteren en zichzelf te ontwikkelen.
Voor mij is het belangrijk dat de organisatorische kant van de zorg nooit belangrijker wordt dan de menselijke kant.
Regels en structuren moeten mensen ondersteunen, niet hun ontwikkeling beperken.
Q Wat is voor jou tegenwoordig echte rijkdom?
A Naarmate ik ouder word, verandert mijn kijk op rijkdom.
Vroeger was ik misschien meer bezig met wat ik nog wilde bereiken. Tegenwoordig hecht ik steeds meer waarde aan wat werkelijk betekenis geeft aan mijn leven.
Mijn familie, mijn kleinkinderen, mijn gezondheid, de mogelijkheid om te blijven schilderen en de vrijheid om mijn eigen gedachten te ontwikkelen.
Natuurlijk is financiële zekerheid belangrijk. Zeker wanneer je ouder wordt, wil je niet voortdurend afhankelijk zijn van anderen.
Maar geld is voor mij vooral een middel om vrijheid en zelfstandigheid te behouden.
Echte rijkdom is voor mij dat ik ’s morgens kan opstaan en het gevoel heb dat mijn leven nog steeds betekenis heeft.
Dat ik iets kan creëren, iets kan leren en misschien iets kan betekenen voor een ander.
Q Wat hoop je dat mensen meenemen uit jouw kunst én uit de dagbesteding die jullie samen vormgeven?
A Ik hoop in de eerste plaats dat mijn kunst mensen aanzet tot nadenken.
Ik verwacht niet dat iedereen mijn werk mooi vindt of mijn ideeën deelt.
Maar wanneer iemand voor een schilderij blijft staan en zichzelf een vraag stelt, heeft het werk al iets teweeggebracht.
Met mijn kunst probeer ik geen definitieve antwoorden te geven. Ik probeer vragen zichtbaar te maken.
Binnen The Home of Creation hoop ik dat mensen ervaren dat zij meer zijn dan de beperkingen of verwachtingen die anderen hun opleggen.
Dat zij vertrouwen ontwikkelen in hun eigen mogelijkheden en ontdekken dat hun bestaan waardevol is.
Uiteindelijk komen mijn kunstenaarschap en ons werk in de zorg op hetzelfde punt samen:
De overtuiging dat ieder mens het recht heeft om zichzelf te ontwikkelen, zijn eigen identiteit te ontdekken en met waardigheid te leven.