Waarom het wél zin heeft
Laatst deed ik een oproepje via de mail. Vrij snel kreeg ik een reactie terug. “Stef, het heeft toch geen zin joh. Het maakt helemaal niet uit hoeveel kennis ik heb, want alle negatieve gebeurtenissen in het nieuws blijven toch wel bestaan.” Ik bleef even hangen bij die opmerking. Want wanneer zijn we eigenlijk gaan geloven dat persoonlijke groei alleen waarde heeft als het meteen de wereld redt?
Ik snap het ergens wel. Mensen zijn moe. Elke dag rollen er nieuwe oorlogen, crises en rampen over onze schermen heen. Het nieuws voelt soms als een oneindige stroom van bewijs dat het toch allemaal geen verschil maakt. Dus trekken we ons terug. In ons eigen leven, onze eigen bubbel. Alsof betrokkenheid alleen nog teleurstelling oplevert.
Maar wat me misschien nog wel meer zorgen baart, is de snelheid waarmee we invloed van onszelf afschuiven. Alsof verandering altijd van de ander moet komen. De politiek. Grote bedrijven. De generatie na ons. Iedereen behalve wijzelf. Terwijl invloed bijna nooit zichtbaar begint.
Ik eet inmiddels al zeven jaar geen vlees. Niet omdat ik dacht dat de vleesindustrie daardoor zou instorten, maar omdat het voor mij klopte. Jarenlang leek niemand daar iets mee te doen. Tot ik ineens merkte dat mijn zus ook minder vlees begon te eten. Gewoon uit zichzelf. Ook als ik er niet bij was.
Dat is vaak hoe verandering werkt. Niet groots en meeslepend, maar langzaam. Via gesprekken, voorbeelden en kleine verschuivingen die je pas veel later terugziet.
Toch lijken veel mensen tegenwoordig verlamd door het idee dat hun bijdrage te klein is. Alsof iets alleen de moeite waard is wanneer het direct resultaat oplevert. Misschien komt dat doordat we constant worden geconfronteerd met alles wat misgaat. Misschien doordat negativiteit nu eenmaal harder binnenkomt dan vooruitgang. Ons brein is daar behoorlijk goed in: bevestiging zoeken voor wat we toch al vrezen.
Maar eerlijk gezegd denk ik dat er nog iets onder zit. Een soort collectieve machteloosheid. Het gevoel dat de wereld ons overkomt en dat wij alleen nog kunnen toekijken. En datzelfde gevoel kan ook ontstaan wanneer je op je werk steeds minder gelooft dat jouw kennis, ideeën of keuzes verschil maken. En precies dat idee is gevaarlijk. Want zodra mensen geloven dat hun gedrag geen invloed meer heeft, stoppen ze vanzelf met proberen. Dan wordt cynisme geen mening meer, maar een levenshouding.